دسته: مقالات

تقسیم ترکه و مطالبه سهم الارث چیست

بر اساس قانون، اموال به جای مانده از متوفی، تحت عنوان ترکه متوفی، شناخته شده و به مصارف مشخصی خواهد رسید. در وهله اول، ترکه متوفی، می بایست صرف هزینه های کفن و دفن متوفی، پرداخت بدهی های متوفی و عمل کردن به وصیت    احتمالی متوفی برسد و پس از آن، در صورتی که اموالی از ترکه متوفی باقی بماند، می تواند به عنوان سهم الارث، به ورثه قانونی متوفی تعلق گیرد.

به همین دلیل، همیشه یکی از مسائل مهم در حوزه انحصار وراثت، آن است که ورثه متوفی چگونه می توانند اموال وی را میان خود قسمت نمایند؟ در این حوزه، دو اصطلاح مهم تقسیم ترکه و مطالبه سهم الارث وجود دارد که البته، تفاوت های مهم و جدی با هم دارند. لذا در این قسمت از مقاله، قصد داریم به این سوال بپردازیم که تقسیم ترکه و مطالبه سهم الارث چیست؟ برای پاسخ به این سوال، این دو مفهوم را جداگانه بررسی نموده و در قسمت بعد، تفاوت آن را باز خواهیم گفت.

به طور کلی، تقسیم ترکه، همانگونه که از نام آن مشخص است، به این معناست که ورثه متوفی، پس از پرداخت دیون و عمل کردن به وصایای متوفی، قصد دارند ترکه را میان خودشان تقسیم نموده و با تنظیم یک تقسیم نامه عادی یا رسمی، سهم الارث خود را مشخص نموده تا بتوانند از آن بهره مند شوند؛ بر این اساس، لازم است که همگی ورثه، بر تقسیم ترکه، رضایت داشته باشند.

البته در مواردی، ممکن است بنا به دلایلی، رضایت ورثه برای تقسیم ترکه، جلب نشده و یا اینکه برخی از ورثه، اساسا اهلیت لازم برای تصمیم گیری در خصوص تقسیم ترکه را نداشته باشند که در این شرایط، لازم است که ورثه، به شیوه قانونی، اقدام به درخواست تقسیم ترکه از دادگاه صالح نمایند که به موجب آن، قانون، مبنای تقسیم ترکه متوفی قرار گرفته تا صلاح و مصلحت و رضایت همگی، تامین شود.

اما مطالبه سهم الارث، به این معناست که سهم الارث هر کدام از ورثه، بر اساس قانون، مشخص شده است؛ لکن بنا به دلایلی، در اختیار یک یا چند نفر از ورثه قرار گرفته است. در چنین حالتی، ممکن است هر کدام از ورثه، سهم الارث خود را بخواهند و هرچند که میزان آن معلوم است، بخواهند به نحو عینی، آن را مطالبه کنند. در این حالت، بحث از مطالبه سهم الارث پیش می آید که با تقسیم ترکه، کاملا متفاوت است.