شرایط مرخص گرفتن زندانی
شرایط مرخصی گرفتن زندانی
زندانیان، بسته به نوع جرم ارتکابی و همچنین سوابق آنها در زمان حبس، با سپردن تامین مناسب با نظر مقام قضایی می توانند از شرایط مرخصی استفاده کنند.
در این مقاله به بررسی شرایط مرخصی زندانی ها می پردازیم.
برای اعطای مرخصی به زندانیان قانونگذار در قانون مجازات اسلامی و نیز آیین نامه های مربوط شرایطی را پیش بینی کرده که اجرای ان بر قاضی اجرای احکام و قاضی زندان لازم و ضروروی است.
چه جرایم و مجازاتی قابل اعطای مرخصی می باشند :
1_محکومان به حبس تا 15 سال پس از گذراند ن حداقل یک ششم از مدت حبس
2_محکومان به بیش از 15 سال و حبس ابد پس از گذراندن حداقل سه سال حبس.
3_محکومانی که به لحاظ عدم پرداخت جزای نقدی یا عدم تأدیه محکومیت مالی در زندان به سر می برند، در صورت تخمل حداقل یک ماه حبس.
4_کسب حداقل 200 امتیاز در زندان برای هر نوبت مرخصی با توجه به معیارهای مندرج در آیین نامه سازمان زندان
5_کلیه محکومان (به غیر از افراد مستنثا از اعطای رخصی ) در صورت ازدواج یا فوت یکی از بستگان درجه یک آنان (پدر،مادر،فرزند،همسر،برادر،خواهر) بدون لحاظ شرایط مذکور از یک نوبت مرخصی بهره مند می گردند
مطالب مرتبط: نحوه تسلیم به رای و تقاضای تخفیف مجازات
میزان مرخصی زندانی چه مقدار است؟
قانونگذار در ماده 520 قانون ایین دادرسی کیفری آورده است که :
ماده 520«محكومان مي‌توانند در صورت رعايت ضوابط و مقررات زندان و مشاركت در برنامه‌هاي اصلاحي و تربيتي و كسب امتيازات لازم پس از سپردن تأمين مناسب، ماهانه حداكثر سه روز از مرخصي برخوردار شوند.
در موارد بيماري حاد يا فوت بستگان نسبي و سببي درجه‌يك از طبقه اول يا همسر و يا ازدواج فرزندان، زنداني مي‌تواند به تشخيص دادستان حداكثر تا پنج‌روز از مرخصي استفاده نمايد.
تعيين مقررات موضوع اين ماده و امتياز هر يك از برنامه‌هاي اصلاحي و تربيتي، چگونگي انطباق وضعيت زندانيان با شرايط تعيين شده و نحوه اعطاي مرخصي به آنان به‌موجب آيين‌نامه‌اي خواهد بود كه ظرف سه‌ماه از تاريخ تصويب اين قانون توسط سازمان زندان‌ها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور تهيه و به تصويب رييس قوه‌قضاييه مي‌رسد.
تبصره ۱ ـ در موارد شمول قسمت دوم اين ماده، در صورت عجز از فراهم‌نمودن تأمين، اعزام محكوم تحت مراقبت مأموران، يك روز در ماه و به مدت ده ساعت بلامانع است.
تبصره ۲ ـ اعزام متهمان بازداشت‌شده به مرخصي تنها به مدت و به‌شرح مقرر در تبصره فوق و با نظر مرجع صدور قرار جايز است.
تبصره ۳ ـ در مواردي كه زنداني داراي شاكي خصوصي است و بنا به تشخيص دادستان يا قاضي اجراي احكام، اعطاي مرخصي مي‌تواند در جلب رضايت شاكي مؤثر باشد، زنداني مي‌تواند علاوه بر مرخصي مذكور در اين ماده پس از سپردن تأمين مناسب، در طول مدت حبس يك نوبت ديگر و حداكثر به مدت هفت روز از مرخصي استفاده نمايد.
در صورتي كه محكوم بتواند بخشي از خسارت شاكي را پرداخت يا رضايت او را جلب كند، اين مرخصي فقط براي يك‌بار ديگر به مدت هفت روز تمديد مي‌شود.
تبصره ۴ ـ محكوماني كه به موجب قانون مشمول مقررات تعليق اجراي مجازات نمي‌شوند، پس از تحمل يك سوم از ميزان مجازات با رعايت شرايط مندرج در صدر ماده و به تشخيص دادستان مي‌توانند در هر چهارماه حداكثر پنج‌روز از مرخصي برخوردار شوند.
تبصره ۵ ـ رييس قوه‌قضاييه مي‌تواند به مناسبت‌هاي ملي و مذهبي علاوه بر سقف تعيين‌شده در اين قانون، حداكثر دو بار در سال به زندانيان واجد شرايط، مرخصي اعطاء كند.
تبصره ۶ ـ مواردي كه شخص بايد به موجب مقررات شرعي به‌طور دائم در زندان باشد از شمول مقررات اين ماده و تبصره‌هاي آن خارج است.
محاسبه میزان مرخصی محکومین حبس
در صورتی که محکوم واجد شرایط اعطای مرخصی قرار بگیرد قانونگذار میزان مرخصی بسته به نوع جرم و مقدار مجازات برای آو تعیین کرده است که از قرار زیر می باشند :
- به محکومان حبس جرایم جرایم غیر عمدی و افرادی که بدلیل ناتوانی در پرداخت جزای نقدی، دیه و یا محکومیت های مالی غیر کیفری به ازای هر دوماه، سه تا پنج روز مرخصی تشویقی در صورت کسب امتیازات لازم.
- به محکومان سایر جرائم که امتیازات لازم را کسب کنند در صورت فقدان سابقه سابقه محکومیت در جرائم عمدی، به ازای هر سه ماه تا پنج روز مرخصی تشویقی.
- در صورت وجود سابقه محکومیت در جرائم عمدی، به ازای هر چهار ماه، سه تا پنج روز مرخصی تشویقی.
- اعطای مرخصی به محکومان ، موکول به تصویب شورای طبقه بندی زندان و اخذ تأمین مناسب توسطمقام قضای مربوط می باشد.
- چنانچه فاصله محل سکونت زندانی تا محل تحمل کیفر (زندان) بیش از 100 کیلومتر باشد به تناسب فاصله راه، بین یک تا 4 روز به مدت مرخصی برای ایاب و ذهاب افزده می شود.
ماده 194 آیین نامه
مطابق ماده۱۹۴آیین نامه اعطای مرخصی و در اجرای ماده ۵۲۰ قانون آیین دادرسی کیفری، محکوم در صورت رعایت ضوابط و مقررات مؤسسه کیفری، مشارکت در برنامههای اصلاحی و تربیتی و کسب حداقل یکصد امتیاز از درجه اعتباری الزم، مطابق دستورالعمل موضوع تبصره ۵ ماده ۸۰ این آیین نامه، پس از اعالم شورای طبقه بندی ماهانه حداکثر سه روز از مرخصی برخوردار شود؛
معیارهای درجه اعتباری در خصوص مرخصی به مطابق آیین نامه رعایت امورانظباطی همچون ـ رعایت مقررات و امور انضباطی زندان، هر ماه حداکثر بیست امتیاز؛و نیز شرکت در فعالیت های فرهنگی و هنری و نیز فعالیت های علمی و تخصیی مطابق آنچه در آیین نامه آمده است می باشد
تکلیف مرخصی های استفاده نشده زندانی چیست؟
مطابق ماده۲۰۰ آیین نامه مذکور چنانچه زندانی در طول دوره محکومیت و به شرط دارا بودن شرایط الزم برای اعطای مرخصی، از مرخصی مواد ۱۹۴و ۱۹۵ این آیین نامه بهره مند نشده باشد، این مرخصی ها ذخیره می شود و در طول دوران محکومیت قابل استفاده است.
چنانچه با احتساب مرخصی های ذخیره و مدت باقیمانده از حبس، محکومیت خاتمه یافته تلقی شود، زندانی می تواند با لحاظ درجه اعتباری مکتسبه و چنانچه به علت قانونی دیگری بازداشت نباشد، بدون تودیع تأمین از مرخصی پایان حبس استفاده کند.
آیا مرخصی زندانی جز سابقه محکومیت محاسبه می شود ؟
بر حسب ماده ماده۲۰۴ مدت مرخصی زندانی جزء مدت محکومیت وی محسوب و تمام ایام که زندانی در مرخصی حضور داشته اند از میزان حبس او کسر می گرد .
آیا روزهای غیبت در سابقه مرخصی زندانی محاسبه می شود ؟
لازم به ذکر است در صورت که متهم غیبت کند روزهای غیبت داخل در مدت محکومیت محاسبه نخواهد شد.
در صورت صدور قرارمنع تعقیب یا حکم برائت راجع به اتهام غیبت از مرخصی، ایام غیبت، جزء مدت محکومیت محاسبه میشودو چنانچه زندانی پس از اتمام مرخصی، غیبت کند، رئیس مؤسسه مراتب را در اسرع وقت و حداکثر ظرف بیست و چهار ساعت برای اقدام قانونی مربوط به ضبط تأمین، دستگیری زندانی و عودت وی به مؤسسه، به مقام صادرکننده مرخصی گزارش همزمان نسبت به اعلام جرم به دادستان یا رئیس حوزه قضایی اقدام میکند. مقام قضایی نتیجه اقدامهای مربوط به ضبط تأمین و رسیدگی به پرونده غیبت را برای درج در پرونده به مؤسسه اعالم میکند.
غیبت زندانی بعد از پایان مرخصی
غیبت زندانی پس از پایان مدت مرخصی در نوبتهای اول و دوم و سوم به ترتیب موجب سه ماه و شش ماه و یک سال محرومیت از مرخصی است؛ مگر آن که شورای طبقهبندی تنبه وی را احراز کند و دادستان نیز با اعطای مرخصی موافقت نماید
به چه محکومانی مرخصی داده نمی شود ؟
بدیهی است که اعطای مرخصی خود می تواند موجبات ایجاد فرصتی جهت فرار از مجازات را برای زندان پر خطر فراهم کند در اغلب موارد زندانی بعد از اخذ مرخصی به هر دلیل از بازگشت و معرفی خود به زندان امتناع م یکند که البته در صورت دستگیری،خود باعث محکومبت جدید به جهت فرار از زندان تلقی می شود.
ضمن اینکه در برخی جرائم شدت و خطر جرم ارتکابی به گونه ای است که قانونگذار بطور مطلق اعطای مرخصی به آنان را منع نموده است که در زیر به آنها اشاره می شود.
محکومان زیر از اعطای مرخصی مستثنا و محروم هستند:
- محکومان جرایم سرقت مسلحانه، کیف زنی، جاسوسی، ادقام علیه امنیت کشور، آدم ربایی، جرایم باندی و سازمان یافته، تجاوز به عنف، دایر کردن مراکز فساد و فحشا، اسید پاشی، اخلال در نظام اقتصادی، ورود، تولید، توزیع و فروش مشروبات الکلی، قاچاق مسلحانه و یا عمده مواد مواد مخدر و روان گردان ها.
- محکومانی که به شرارت مشهورند.
- محکومان به قصاص و اعدام
- 4. محکومان دارای سه فقره سابقه محکومیت به ارتکاب همان جرم.
جهت مشاوره حقوقی با وکیل پایه یک دادگستری به صفحه تماس ما مراجعه نمایید .
یا با شماره های زیر تماس حاصل نمایئد:
09115000134
09300181826
